Cegła pełna czy dziurawka – którą wybrać?

Wybór materiału murowego wciąż budzi wiele pytań, szczególnie wśród osób budujących dom po raz pierwszy. Tradycyjne cegły — pełne i dziurawki — nadal są popularne, ale ich zastosowanie znacząco zmieniło się na przestrzeni lat. Choć wiele osób kojarzy je jako podstawowy materiał do wznoszenia murów, praktyka budowlana wygląda dziś zupełnie inaczej. Współczesne ściany nośne powstają z nowoczesnej ceramiki poryzowanej, która pod względem izolacyjności, szybkości murowania i parametrów technicznych wyróżnia się na tle tradycyjnych cegieł. Mimo to zarówno cegła pełna, jak i dziurawka pozostają ważne w niektórych obszarach budownictwa — warto więc wiedzieć, kiedy i dlaczego po nie sięgamy.

Cegła pełna to materiał ciężki, gęsty i wytrzymały, pozbawiony otworów wewnętrznych. Dzięki temu odznacza się wysoką odpornością mechaniczną i świetnie znosi działanie wysokich temperatur. W przeszłości był to fundament budownictwa — z cegły pełnej powstawały ściany nośne, piwnice, kominy i większość konstrukcji murowanych. Cegła dziurawka różni się od niej strukturą — w środku znajdują się pionowe kanały powietrzne. Dzięki temu jest lżejsza, cieplejsza i łatwiejsza w obróbce. Jej zadaniem nigdy nie było przenoszenie dużych obciążeń, lecz tworzenie przegród wewnętrznych i warstw osłonowych. Obecnie miejsce obu tych cegieł w budownictwie uległo zmianie.

Choć cegła pełna ma opinię materiału niezniszczalnego, odchodzi się od stosowania jej w ścianach nośnych. Nie oznacza to jednak, że cegła pełna straciła znaczenie. Wręcz przeciwnie — istnieją obszary, w których sprawdza się lepiej niż jakikolwiek współczesny materiał. Najlepszym przykładem są kominy, szczególnie ich górne, najbardziej eksponowane warstwy. Ostatnie dwie lub trzy warstwy komina, znajdujące się ponad dachem, często wykonuje się właśnie z cegły pełnej. Wynika to z jej odporności na zmienne temperatury, wiatr, wilgoć i bezpośrednie działanie czynników atmosferycznych. Cegła pełna bardzo dobrze akumuluje ciepło, a równocześnie nie ulega tak łatwo erozji jak pustaki o lżejszej budowie.

• Dekoracja wnętrz: Cegła pełna bywa również stosowana jako element dekoracyjny we wnętrzach, dodając im charakteru, zwłaszcza w stylach industrialnych i loftowych.
• Ściany konstrukcyjne: Ze względu na dużą wytrzymałość na ściskanie, cegła pełna jest często stosowana do wznoszenia ścian nośnych, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych.
• Fundamenty i piwnice: Dawniej cegła pełna była powszechnie używana do budowy fundamentów i ścian piwnicznych ze względu na wysoką nośność.
• Kratownice i kominy: Jest materiałem ognioodpornym i wytrzymałym, co sprawia, że jest stosowana do budowy kominów i innych elementów konstrukcyjnych podlegających wysokim temperaturom.
• Ogrodzenia i altany: Cegła pełna jest doskonałym materiałem do budowy trwałych ogrodzeń, murków oporowych oraz małej architektury ogrodowej, takiej jak altany.
• Nadproża i wzmocnienia: Ze względu na swoją nośność, cegła pełna może być wykorzystywana do tworzenia nadproży nad otworami w ścianach, wzmacniania ich lub budowy łuków.

Cegła dziurawka jest znacznie lżejsza od cegły pełnej, dzięki czemu idealnie sprawdza się tam, gdzie nie jest wymagana duża nośność, lecz liczy się szybkość murowania i łatwość kształtowania. Używa się jej do wznoszenia ścianek działowych, przegród wewnętrznych oraz warstw osłonowych w murach wielowarstwowych. Jej struktura umożliwia łatwe cięcie i dopasowywanie formatu, co doceniają murarze pracujący w pomieszczeniach wymagających wielu przewiązań.

Ze względu na obecność otworów cegła dziurawka wymaga jednak większej troski o izolację przed wilgocią. Woda może zbierać się w jej wnętrzu, co z czasem prowadziłoby do uszkodzeń, zwłaszcza podczas cykli zamarzania i odmarzania. Z tego powodu stosuje się ją głównie wewnątrz budynków lub jako wypełnienie tam, gdzie ochrona przed wilgocią jest pewna. Współcześnie jest materiałem uzupełniającym, używanym w miejscach, w których nie ma dużych wymagań konstrukcyjnych.

Wznoszenie domów z cegły pełnej czy dziurawki to dziś przeszłość. Najpopularniejszym materiałem do budowy ścian nośnych, zewnętrznych i działowych jest ceramika poryzowana, której przykładem są pustaki Porotherm.

Ceramika poryzowana różni się od tradycyjnych cegieł nie tylko rozmiarem, lecz przede wszystkim parametrami technicznymi. Jej struktura składa się z układu drążeń oraz mikroporów powstałych dzięki dodatkom organicznym wypalanym podczas produkcji. Dzięki temu pustaki Porotherm są lżejsze, znacznie cieplejsze i posiadają lepsze właściwości akustyczne niż cegły klasyczne, jednocześnie zachowując bardzo dobrą wytrzymałość mechaniczną.

Porotherm umożliwia również szybkie tempo prac, ponieważ pojedynczy pustak zastępuje kilkanaście tradycyjnych cegieł. Ściany jednowarstwowe wykonane z pustaków o podwyższonych parametrach termoizolacyjnych pozwalają spełnić współczesne wymagania dotyczące przenikalności cieplnej bez konieczności stosowania docieplenia.

Trwałość cegieł zależy przede wszystkim od ich budowy. Cegła pełna, dzięki dużej gęstości i braku otworów, świetnie radzi sobie z wilgocią i mrozem. Może pracować na zewnątrz budynku, w częściach narażonych na opady czy kontakt z wodą, nie tracąc swoich właściwości nawet po latach.

Cegła dziurawka jest znacznie bardziej podatna na działanie wilgoci. Jej otwory mogą gromadzić wodę, co w dłuższej perspektywie prowadzi do degradacji struktury. Dlatego najlepiej sprawdza się w pomieszczeniach suchych lub w miejscach, gdzie zastosowano staranną hydroizolację.

Ceramika poryzowana zachowuje równowagę pomiędzy izolacyjnością a odpornością na działanie wody. Pustaki Porotherm są odporne na zawilgocenie i jednocześnie oddychają, co zapewnia zdrowy mikroklimat wewnątrz pomieszczeń.

Cegła pełna jest materiałem wyjątkowo trwałym — nawet po stu latach nadal może pozostawać w świetnym stanie. Taka długowieczność sprawia, że jej wpływ na środowisko rozkłada się w czasie, co czyni ją materiałem zrównoważonym, choć wymagającym dużej ilości energii podczas produkcji. Cegła dziurawka jest bardziej ekologiczna na etapie produkcji. Zużywa mniej gliny i wymaga mniejszej energii do wypału.

Porotherm łączy korzyści obu rozwiązań. Wielkoformatowe pustaki przyspieszają budowę, zużycie zapraw jest mniejsze, a sama ceramika poryzowana jest produkowana w sposób zoptymalizowany pod kątem energooszczędności.

Cegła pełna pozostaje jednym z najbardziej uniwersalnych i ponadczasowych materiałów dekoracyjnych. W elewacjach i wnętrzach może tworzyć surowy, industrialny charakter lub wprowadzać elegancki, tradycyjny akcent. Jej naturalna kolorystyka i faktura nigdy nie wychodzą z mody. Cegła dziurawka z kolei rzadko pełni funkcję dekoracyjną. Najczęściej jest tynkowana lub zakrywana innymi warstwami wykończeniowymi, co wynika z jej konstrukcji.

Podsumowanie

Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi, bo każda z cegieł ma swoje zalety. Cegła pełna to wybór dla tych, którzy stawiają na wytrzymałość, akustykę i tradycyjną solidność. Cegła dziurawka natomiast sprawdzi się w nowoczesnym budownictwie, gdzie liczy się lekkość, energooszczędność i ekonomiczność. W praktyce najlepsze efekty daje często połączenie obu rozwiązań – pełna cegła w miejscach obciążonych, a dziurawka tam, gdzie nie jest wymagana duża nośność. Dowiedz się również jak rozpoznać dobrą cegłę?